5
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Sơ đồ tổ chức báo ban hàng ngày 34
Sơ đồ 1.2. Tổ chức báo cáo thống kê định kỳ 36
Sơ đồ 1.3. Hệ thống chỉ tiêu thống kê giáo dục - đào tạo 38
6
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1. Bảng quy đổi một số hình thức huấn luyện sang giờ chuẩn 75
Bảng 1.2. Bảng tổng hợp thời gian đánh giá kết quả học tập của học viên 76
Bảng 1.3. Báo cáo thống kê thời gian làm công tác biên soạn tài liệu 77
Bảng 1.4. Báo cáo thống kê thời gian làm công tác nghiên cứu đề tài khoa học 78
Bảng 1.5. Bảng thống kê danh mục các chỉ tiêu 88
Bảng 3.1. Báo cáo số lượng và kết cấu giảng viên các trường sỹ quan từ
năm 1995-2006 161
Bảng 3.2. Các chỉ tiêu biến động tổng số giảng viên qua các năm 162
Bảng 3.3. Kết cấu giảng viên theo khối môn học năm 2006 164
Bảng 3.4. Kết cấu thời gian huấn luyện theo khối môn học năm 2006 164
Bảng 3.5. Trình độ học vấn của giảng viên qua các năm 1995-2006 165
Bảng 3.6. Trình độ học vấn của giảng viên theo khối môn học tính đến 2006 167
Bảng 3.7. Thâm niên giảng dạy của giảng viên ở các trường sỹ quan
tháng 9/2004 168
Bảng 3.8. Tuổi nghề bình quân của giảng viên các trường sỹ quan
tháng 9 năm 2004 170
Bảng 3.9. Giảng viên các trường sỹ quan chia theo chức danh tháng 9/2006 171
Bảng 3.10. Trình độ ngoại ngữ, tin học của giảng viên 172
Bảng 3.11. Số lượng và tỷ trọng giảng viên là đảng viên, đã qua chiến
đấu và qua chỉ huy quản lý 174
Bảng 3.12. Số lượng giảng viên các trường sỹ quan chia theo tuổi đời
từ 2000-2005 175
Bảng 3.13. Số lượng giảng viên các trường sỹ quan chia theo cấp bậc
quân hàm tháng 9 năm 2006 176
Bảng 3.14. Số lượng và kết cấu giảng viên các trường sỹ quan chia theo
cấp cán bộ tháng 9 năm 2006 177
Bảng 3.15. Tình hình sử dụng thời gian thực hành huấn luyện từ 2000-2006 179
Bảng 3.16. Tốc độ phát triển học viên các trường sỹ quan từ 2000-2006 183
Bảng 3.17. Kết cấu số học viên của các trường sỹ quan 185
Bảng 3.18. Kết cấu học viên theo một số tiêu thức chất lượng so với tổng
số học viên từ 2000-2006 187
Bảng 3.19. Kết cấu học viên theo kết quả học tập 189
Bảng 3.20. Kết cấu học viên theo kết quả rèn luyện từ 2000-2006 190
Bảng 3.21. Kết cấu học viên theo kết quả học tập và rèn luyện từ 2000-2006.192
Bảng 3.22. Kết cấu học viên theo phân loại tốt nghiệp từ 2000-2006 193
Bảng 3.23. Tỷ lệ học viên được kết nạp đảng trong quá trình học tập 194
Bảng 3.24. Tỷ trọng thời gian tập bài và kết quả diễn tập từ A95-A06 196
Bảng 3.25. Tổng hợp khảo sát chất lượng học viên ra trường từ 2000÷2005 200
7
DANH MỤC ĐỒ THỊ
Đồ thị 3.1. Đồ thị phản ánh sự biến động trình độ học vấn giảng viên
các trường sỹ quan từ 1995-2006 166
Đồ thị 3.2. Kết cấu tuổi nghề của đội ngũ giảng viên 169
Đồ thị 3.3. Kết cấu cấp cán bộ của giảng viên 177
Đồ thị 3.4. Đồ thị phản ánh sự biến thiên kết quả học tập của học viên
từ năm 2000-2006 190
8
MỞ ĐẦU
1. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI VÀ TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Tổng quan về đề tài
Công tác thống kê GD-ĐT có vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý,
nó phản ánh được cả số lượng cũng như chất lượng của công tác GD-ĐT trong
từng thời kỳ và xu hướng phát triển trong tương lai. Số liệu thống kê giúp lãnh
đạo chỉ huy các cấp điều hành chặt chẽ, kịp thời công tác GD-ĐT , là cơ sở lập
kế hoạch GD-ĐT. Thống kê được xem là một trong những công cụ quan trọng
của quản lý, là tai mắt của các nhà quản lý.
Trong thực tế đã có nhiều công trình nghiên cứu về công tác thống kê nói
chung, và công tác thống kê GD-ĐT nói riêng. Mỗi công trình nghiên cứu đã
tiếp cận dưới nhiều giác độ khác nhau và với các mục tiêu nghiên cứu khác
nhau. Các công trình đã được nghiên cứu là tiền đề lý luận và thực tiễn rất quan
trọng để đề tài luận án kế thừa và vận dụng vào thực tiễn công tác thống kê GD-
ĐT trong các nhà trường quân đội.
* Các công trình nghiên cứu về thống kê:
Có nhiều giáo trình tài liệu về công tác thống kê, điển hình là giáo
trình lý thuyết thống kê (Nxb Đại học Kinh tế quốc dân, 2006), giáo trình
thống kê xã hội (Nxb Thống kê, 1999). Các giáo trình đó đã cung cấp đầy
đủ những lý luận cơ bản về HTCTTK, các phương pháp phân tích thống kê
nghiên cứu các hiện tượng kinh tế xã hội. Tuy nhiên đây chỉ là những
nguyên lý chung về HTCT và các phương pháp phân tích. Vì vậy để bảo
đảm tính khả thi khi xây dựng HTCT và phương pháp phân tích cần phải
căn cứ vào đặc điểm của ngành GD-ĐT và đặc biệt là phải căn cứ vào đặc
điểm GD-ĐT trong các nhà trường quân đội.
9
* Các công trình nghiên cứu về thống kê GD-ĐT trong và ngoài quân đội:
Luận án tiến sỹ kinh tế "Nghiên cứu thống kê tình hình phát triển giáo dục -
đào tạo ở Việt Nam" (2000) của NCS Hoàng Văn Cường - Trường Đại học Kinh
tế quốc dân.
- Những vấn đề luận án đã tập trung nghiên cứu:
+ Hệ thống hoá các nội dung và các yếu tố cơ bản của công tác GD-ĐT.
+ Hoàn thiện HTCTTK phục vụ cho quản lý và phát triển ngành GD-ĐT.
+ Đã nghiên cứu hệ thống hoá các phương pháp thu thập thông tin trong
ngành GD-ĐT.
+ Phân tích tình hình phát triển GD-ĐT ở Việt Nam giai đoạn 1985-1998.
- Tuy nhiên đây là đề tài nghiên cứu thống kê GD-ĐT nói chung nên việc
vận dụng trong các trường quân đội sẽ có nhiều bất cập, cụ thể là:
+ Chưa tính đến đặc điểm của công tác quản lý GD-ĐT trong quân đội.
+ Chưa đề cập đến đặc điểm quản lý GV, quản lý HV ở các nhà trường
quân đội nên không đề cập đến các nhóm chỉ tiêu về thời gian giảng dạy của
GV, nhóm chỉ tiêu về rèn luyện của HV, nhóm chỉ tiêu cán bộ quản lý giáo dục
Các chỉ tiêu này ở các trường ngoài quân đội không áp dụng.
Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục: "Những giải pháp chủ yếu trong quản
lý phát triển đội ngũ giảng viên hệ thống các trường SQQĐ" (2000) của tác giả
Lê Văn Chung - Cục Nhà trường.
- Những vấn đề luận văn đã tập trung làm rõ:
+ Khái quát những đặc điểm trong công tác quản lý đội ngũ GV trong hệ
thống trường SQQĐ.
+ Phân tích thực trạng đội ngũ GV và công tác quản lý phát triển đội ngũ
GV các trường SQQĐ.
+ Luận văn đã căn cứ vào định hướng, mục tiêu phát triển đội ngũ GV
các trường SQQĐ đến năm 2010 để đưa ra các giải pháp chủ yếu để quản lý
10
phát triển đội ngũ GV các trường SQQĐ.
- Đây là công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục, mặc dù đã đề cập đến
các chỉ tiêu phản ánh số lượng, chất lượng đội ngũ GV nhưng chưa đề cập dưới
giác độ thống kê đó là nội dung phương pháp thu thập và công thức tính các chỉ
tiêu. Luận văn chưa đề cập các phương pháp phân tích số liệu thống kê.
Mặt khác phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ nghiên cứu các chỉ tiêu
quản lý đội ngũ GV.
Luận văn Thạc sỹ quản lý giáo dục: "Nghiên cứu việc quản lý học viên
hệ đào tạo chính quy tại Học viện Kỹ thuật quân sự" của tác giả Nguyễn
Quang Hải - Học viện Kỹ thuật quân sự.
- Những vấn đề luận văn đã tập trung làm rõ:
+ Khái quát những đặc điểm của công tác quản lý HV các trường quân đội.
+ Phân tích thực trạng quản lý HV hệ đào tạo chính quy, trong đó đã đề
cập đến các chỉ tiêu về kết quả học tập và rèn luyện của HV.
+ Đưa ra các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng học tập của HV.
- Tuy nhiên, đây cũng là công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục và
cũng chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu là HV. Vì vậy chỉ tập trung phân tích
các chỉ tiêu về quản lý quá trình học tập, rèn luyện của HV chứ chưa đề cập
dưới giác độ là hệ thống hoá các CTTK về HV.
* Các văn bản pháp quy quy định về chế độ báo cáo thống kê và tình
hình thực hiện chế độ báo cáo thống kê ở các trường quân đội.
Để giúp các trường có cơ sở để tính các CTTK lập các báo cáo thống kê
huấn luyện, Cục Nhà trường đã ban hành nhiều văn bản quy định về HTCT, về
chế độ báo cáo thống kê. Các văn bản trên được hệ thống hoá thành các tập tài
liệu "Những văn bản chủ yếu về công tác quản lý GD-ĐT" từ tập 1 đến tập 9.
Các văn bản quy định về chế độ báo cáo thống kê và thực tiễn công tác
thống kê ở các nhà trường quân đội là cơ sở rất quan trọng để luận án tập
11
trung phân tích những ưu điểm, chỉ ra những bất cập trong HTCT và phương
pháp phân tích hiện hành. Vì vậy luận án phân tích kỹ nội dung này trong
chương 1 của luận án. Trên cơ sở đó, luận án tập trung nghiên cứu làm rõ và
phát triển thêm theo các hướng sau:
- Căn cứ vào đặc điểm, yêu cầu của công tác quản lý GD-ĐT, căn cứ vào
các chỉ tiêu đang sử dụng, bổ sung và hoàn thiện HTCTTK phản ánh
GD-ĐT ở các nhà trường quân đội trong đó bao gồm các việc hệ thống hoá,
xây dựng mới một số chỉ tiêu và hoàn thiện HTCT.
- Lựa chọn các phương pháp phân tích thống kê để ứng dụng vào việc
nghiên cứu thống kê GD-ĐT ở các trường SQQĐ. Phân tích đặc điểm vận
dụng các phương pháp phân tích thống kê tình hình GD-ĐT ở các trường
SQQĐ như phương pháp đó được sử dụng làm gì và sử dụng như thế nào, ý
nghĩa của nó trong phân tích thống kê GD-ĐT
- Chứng minh tính khả thi của HTCT và các phương pháp đã lựa chọn để
phân tích tình hình GD-ĐT, đề xuất các kiến nghị với các cấp quản lý về công
tác thống kê và công tác GD-ĐT.
Như vậy có thể nói nghiên cứu thống kê GD-ĐT nói chung và nghiên
cứu thống kê GD-ĐT ở các nhà trường quân đội nói riêng là một vấn đề chưa
có nhiều công trình nghiên cứu. Thực tiễn công tác thống kê GD-ĐT ở các
nhà trường quân đội cũng còn một số bất cập. Vì vậy việc nghiên cứu để hoàn
thiện công tác thống kê GD-ĐT trong các nhà trường quân đội còn phải tiếp
tục nghiên cứu.
1.2. Tính cấp thiết của đề tài luận án
Trong công cuộc đổi mới đất nước, sự nghiệp GD-ĐT có một vị trí hết sức
quan trọng. Tại Đại Hội VIII (1996) Đảng ta đã xác định: “Giáo dục và đào tạo,
khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu”.
Hệ thống nhà trường quân đội là nơi đào tạo cán bộ cho toàn quân, bao
12
gồm cán bộ chính trị, quân sự, hậu cần kỹ thuật. Trong nhiều năm qua, các
trường quân đội đã đào tạo hàng vạn cán bộ đáp ứng yêu cầu phục vụ chiến
trường, xây dựng quân đội và bảo vệ tổ quốc.
Hiện nay khoa học kỹ thuật trên thế giới ngày càng phát triển trong đó có
khoa học và nghệ thuật quân sự. Để theo kịp tình hình đó chúng ta cần phải
tăng cường phát triển sự nghiệp GD-ĐT. Mặt khác, để đáp ứng yêu cầu xây
dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, cán bộ
quân đội không chỉ có lòng trung thành, bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm
chất đạo đức tốt mà còn có năng lực chuyên môn cao, khả năng công tác tốt,
hoàn thành được nhiệm vụ trong tình hình mới. Nhằm đáp ứng những yêu cầu
trên Đảng ủy Quân sự Trung ương đã có Nghị quyết 93 về tiếp tục đổi mới
công tác đào tạo cán bộ và xây dưng nhà trường chính quy.
Công tác quản lý GD-ĐT đòi hỏi công tác thống kê phải cung cấp những
số liệu chính xác, kịp thời, đầy đủ; phân tích được tình hình phát triển, cân đối
giữa yêu cầu xây dựng quốc phòng với khả năng của các trường, đánh giá kết
quả của công tác GD-ĐT; trên cơ sở đó đề xuất kế hoạch GD-ĐT cho những
năm tiếp theo.
Hiện nay công tác thống kê GD-ĐT ở các nhà trường quân đội chưa đáp
ứng được những đòi hỏi trên, cụ thể là: HTCT chưa phản ánh toàn tiện công
tác GD-ĐT ở nhà trường, việc xác định nội dung, phương pháp tính các chỉ
tiêu chưa thống nhất, thiếu những chỉ tiêu phân tích và những chỉ tiêu đánh
giá hiệu quả; việc sử dụng các phương pháp phân tích và dự đoán thống kê
còn nhiều hạn chế.
Với những lý do trên đề tài của luận án được chọn là “Phương pháp thống
kê nghiên cứu tình hình giáo dục - đào tạo ở các trường sĩ quan quân đội
(Minh hoạ qua số liệu của một số trường)”.
13
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
Trên cơ sở lý luận chung của thống kê học và yêu cầu quản lý bộ đội,
luận án nghiên cứu việc xây dựng và hoàn thiện HTCTTK GD-ĐT trong quân
đội, lựa chọn các phương pháp phân tích và dự đoán thống kê và vận dụng
các phương pháp thống kê để phân tích tình hình GD-ĐT nhằm phục vụ cho
việc quản lý và đổi mới công tác đào tạo của quân đội.
3. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu là phương pháp thống kê GD-ĐT ở các trường SQQĐ.
Phạm vi nghiên cứu:
- Xây dựng HTCT và phương pháp phân tích dự đoán ứng dụng cho các
trường nhưng chủ yếu áp dụng trong các trường SQ. Có chỉ tiêu áp dụng trong
phạm vi trường, có chỉ tiêu áp dụng cho các trường và Cục Nhà trường.
- Do hạn chế về tài liệu, phần phân tích minh hoạ chỉ tập trung vào 9 trường
SQ giai đoạn 1995-2006 và chủ yếu là đối tượng đào tạo trình độ đại học, trong
đó đi sâu phân tích các hoạt động dạy và học.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Luận án lấy chủ nghĩa duy vật biện chứng và lịch sử làm cơ sở phương
pháp luận và sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp lô gíc.
- Phương pháp thống kê.
- Phương pháp mô hình toán.
5. NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN
- Khái quát một số vấn đề cơ bản về tổ chức quá trình GD-ĐT ở các
trường SQQĐ, đặc điểm quản lý GV, HV làm cơ sở xây dựng HTCTTK và
phương pháp phân tích GD-ĐT ở các trường SQQĐ.
- Hoàn thiện HTCTTK phản ánh tình hình GD-ĐT ở các trường SQQĐ
bao gồm hoàn thiện các chỉ tiêu đang sử dụng và bổ sung các chỉ tiêu mới.
- Hệ thống hoá và lựa chọn các phương pháp thống kê phân tích tình
14
hình GD-ĐT ở các trường SQQĐ trong đó có một số phương pháp đang được
sử dụng và một số phương pháp chưa được sử dụng.
- Để minh hoạ cho tính khả thi của HTCTTK và phương pháp phân tích
đã được xây dựng luận án sử dụng số liệu từ 1995-2006 để phân tích GD-ĐT
các trường SQ.
- Đề xuất kiến nghị với Cục Nhà trường về công tác thống kê GD-ĐT ở
các trường SQQĐ về công tác quản lý GV, HV.
6. BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận án gồm 3 chương:
Chương 1: Giáo dục - đào tạo và hệ thống chỉ tiêu thống kê GD-ĐT ở
các trường SQQĐ.
Chương 2: Lựa chọn phương pháp phân tích thống kê tình hình GD-ĐT
ở các trường SQQĐ.
Chương 3: Vận dụng một số phương pháp thống kê phân tích tình hình
GD-ĐT ở một số trường SQQĐ giai đoạn 1995-2005.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét