- Người chuyển tiền: người NK, người mắc nợ,
người đầu tư, kiều bào chuyển tiền về nước, người
chuyển kinh phí ra nước ngoài.
- Người hưởng lợi: người XK, chủ nợ, người tiếp
nhận vốn đầu tư hoặc là người đó do người
chuyển tiền chỉ đònh.
- Ngân hàng chuyển tiền là: ngân hàng ở nước
người chuyển tiền.
- Ngân hàng đại lý của ngân hàng chuyển tiền
là: ngân hàng ở nước người hưởng lợi.
5
b. Sơ đồ trình tự tiến hành nghiệp vụ:
(1) Sau khi tháa thn ký hỵp ®ång th¬ng m¹i qc tÕ, ngêi xt khÈu
thùc hiƯn viƯc cung øng hµng ho¸ dÞch vơ cho ngêi nhËp khÈu ®ång thêi chun
giao toµn bé chøng tõ cho ngêi nhËp khÈu.
(2) Người chuyển tiền viết đơn yêu cầu chuyển
tiền ( bằng thư hoặc bằng điện ) cùng với ủy
nhiệm chi ( nếu có tài khoản mở tại ngân hàng )
gửi tới ngân hàng chuyển tiền.
(3) Chuyển tiền ra nước ngoài qua ngân hàng đại
lý.
(4) Ngân hàng đại lý chuyển tiền cho người
hưởng lợi.
c. Ưu nhược điểm của phương thức chuyển tiền
* Ưu điểm: thủ tục đơn giản, không có chứng
từ phức tạp, rườm rà, người NK và người XK không
phải tiến hành thanh toán trực tiếp với nhau.
* Nhược điểm: độ an toàn trong phương thức này
không cao, nhưng việc thanh toán phụ thuộc vào
thiện chí của người NK. Trong trường hợp người Nk
chuyển tiền trước khi giao hàng mà vì một lí do nào
đó, việc giao hàng của người XK chậm trễ hoặc
không đúng yêu cầu của người NK, thì người NK sẽ
bò ứ đọng vốn. Vì vậy phương thức thanh toán này
6
Ng©n hµng
chun tiỊn
Ng©n hµng
®¹i lý
Ngêi
chun tiỊn
Ngêi
hëng lỵi
(3)
(1)
(4)(2)
chủ yếu áp dụng cho thanh toán phi mậu dòch, các
chi phí liên quan đến trả nợ, bồi thường, còn nếu áp
dụng trong thanh toán XNK thì chủ yếu đối với khách
hàng quen biết, có tín nhiệm cao.
1.2.2. Phương thức thanh toán nhờ thu.
( Collection of payment )
a. Khái niệm:
Nhờ thu là một phương thức thanh toán trong đó
người XK sau khi hoàn thành nghóa vụ giao hàng hoặc
cung ứng một dòch vụ cho khách hàng ủy thác cho
ngân hàng phơc vơ mình thu hộ số tiền ở người NK
trên cơ sở hối phiếu của người XK lập ra.
Các bên tham gia vµo qu¸ tr×nh thanh to¸n nhê thu:
- Người XK là người hưởng lợi ( beneficary )
- Ngân hàng bên XK là ngân hàng nhận sự ủy
thác của người XK (remmiting bank )
- Ngân hàng thu tiền là ngân hàng ®¹i lý bªn người
NK (collecting bank end / or presenting bank)
- Người NK là người trả tiền ( drawee)
b. Các h×nh thøc nhờ thu
C¨n cø vµo chøng tõ trong thanh to¸n, nhê thu ®ỵc chia lµm hai lo¹i
chÝnh:
* Nhê thu phiÕu tr¬n (Clean collection): lµ ph¬ng thøc thanh to¸n mµ
trong ®ã ngêi b¸n ủ th¸c cho ng©n hµng thu hé tiỊn ë ngêi mua c¨n cø vµo hèi
phiÕu do m×nh thiÕt lËp cßn chøng tõ hµng ho¸ th× giao cho ngêi mua kh«ng
th«ng qua ng©n hµng.
7
Quy tr×nh nghiƯp vơ:
S¬ ®å 1.2: Quy tr×nh nghiƯp vơ nhê thu phiÕu tr¬n
(1): Ngêi xt khÈu giao hµng vµ lËp bé chøng tõ gưi th¼ng cho ngêi
nhËp khÈu.
(2): Ngêi xt khÈu ký ph¸t hèi phiÕu ủ th¸c cho ng©n hµng phơc vơ
m×nh thu hé tiỊn cđa ngêi nhËp khÈu.
(3) Ng©n hµng xt khÈu gưi th ủ nhiƯm kÌm theo hèi phiÕu cho ng©n
hµng ®¹i lý nhê thu hé
(4) Ng©n hµng ®¹i lý gưi hèi phiÕu cho ngêi nhËp khÈu tr¶ tiỊn
(5) Ngêi nhËp khÈu sau khi tiÕn hµnh tr¶ tiỊn, hc ký chÊp nhËn tr¶ tiỊn
trªn hèi phiÕu, hc tõ chèi tr¶ tiỊn, gưi trùc tiÕp cho ng©n hµng ®¹i lý.
(6) Ng©n hµng ®¹i lý gưi tiỊn hc hèi phiÕu cho ng©n hµng ủ th¸c.
(7) Ng©n hµng xt khÈu chun tiỊn cho ngêi xt khÈu hc sau khi ghi
cã vµo tµi kho¶n ngêi xt khÈu råi b¸o c¸o l¹i cho ngêi xt khÈu biÕt hc
chun tr¶ l¹i hèi phiÕu cho ngêi xt khÈu.
Trong ph¬ng thøc nhê thu phiÕu tr¬n, viƯc nhËn hµng cđa ngêi nhËp khÈu
hoµn toµn t¸ch rêi khái kh©u thanh to¸n cho nªn viƯc thanh to¸n hoµn toµn phơ
thc vµo ngêi nhËp khÈu. Khi tham gia vµo quy tr×nh thanh to¸n nµy, ng©n
hµng chØ gi÷ vai trß lµm trung gian nhËn sù ủ th¸c thu hé tiỊn, v× vËy ng©n
hµng sÏ kh«ng bÞ rµng bc tr¸ch nhiƯm ®ãi víi viƯc thanh to¸n tiỊn hµng.
* Nhê thu kÌm chøng tõ (documentary Collection): lµ ph¬ng thøc thanh
to¸n trong ®ã ngêi xt khÈu sau khi hoµn thµnh nghÜa vơ giao hµng th× lËp bé
8
Ng©n hµng
xt khÈu
Ng©n hµng
nhËp khÈu
Ngêi
xt khÈu
Ngêi
nhËp khÈu
(2)(7) (4) (5)
(1)
(6)
(3)
Hµng + Chøng tõ
chøng tõ thanh to¸n nhê thu vµ nhê ng©n hµng thu hé tiỊn cđa tê hèi phiÕu víi
®iỊu kiƯn ngêi nhËp khÈu tr¶ tiỊn hc ®ång ý tr¶ tiỊn th× ng©n hµng míi giao
bé chøng tõ ®Ĩ hä ®i nhËn hµng.
Quy tr×nh nghiƯp vơ:
S¬ ®å 1.3: Quy tr×nh nghiƯp vơ nhê thu kÌm chøng tõ
(1) Ngêi xt khÈu tiÕn hµnh giao hµng
(2) Ngêi xt khÈu lËp bé chøng tõ hµng ho¸ vµ ký ph¸t hèi hiÕu gưi ®Õn,
ng©n hµng phơc vơ m×nh nhê thu hé tiỊn cđa ngêi nhËp khÈu
(3) Ng©n hµng xt khÈu gưi th ủ nhiƯm vµ toµn bé chøng tõ cho ng©n
hµng ®¹i lý yªu cÇu thu hé tiỊn cđa ngêi nhËp khÈu
(4) Ng©n hµng nhËp khÈu sau khi kiĨm tra th× gi÷ l¹i bé chøng tõ vµ gưi
hèi phiÕu ®Õn yªu cÇu ngêi nhËp khÈu tr¶ tiỊn
(5) Ngêi nhËp khÈu tiÕn hµnh tr¶ tiỊn hc chÊp nhËn tr¶ tiỊn t thc vµo
hai trêng hỵp sau:
- Trong trêng hỵp nhê thu tr¶ tiỊn ngay ®ỉi chøng tõ (D/P): ngêi nhËp
khÈu ph¶i tr¶ tiỊn th× ng©n hµng míi trao cho bé hå s¬ chøng tõ ®Ĩ ®i nhËn
hµng.
- Trong trêng hỵp thu chÊp nhËn tr¶ tiỊn ®ỉi chøng tõ (D/A): ngêi nhËp
khÈu ph¶i ký chÊp nhËn tr¶ tiỊn lªn hèi phiÕu, ng©n hµng míi trao toµn bé
chøng tõ ®Ĩ ®i nhËn hµng.
(6) Ng©n hµng nhËp khÈu chun tiỊn hc hèi phiÕu ®· ®ỵc ký chÊp nhËn
cho ng©n hµng
9
Ng©n hµng
xt khÈu
Ng©n hµng
nhËp khÈu
Ngêi
xt khÈu
Ngêi
nhËp khÈu
(2)(7) (4) (5)
(1)
(6)
(3)
Hµng
(7) Ng©n hµng xt khÈu chun tr¶ tiỊn cho ngêi xt khÈu, hc sau khi
ghi cã vµo tµi kho¶n th× th«ng b¸o cho ngêi xt khÈu biÕt hc chun tr¶ l¹i
hèi phiÕu ®· ®ỵc ký chÊp nhËn cho ngêi xt khÈu.
Ph¬ng thøc nhê thu kÌm chøng tõ u viƯt h¬n ph¬ng thøc nhê thu phiÕu
tr¬n v× ngêi xt khÈu ®· khèng chÕ ®ỵc qun ®Þnh ®o¹t ®èi víi hµng ho¸ cđa
ngêi nhËp khÈu, tuy nhiªn vÉn cha khèng chÕ ®ỵc ngêi nhËp khÈu cã tr¶ tiỊn
hay kh«ng. Trong ph¬ng thøc nµy, ng©n hµng cã vai trß trung gian tiÕn bé,
kh«ng bÞ rµng bc tr¸ch nhiƯm ®èi víi viƯc thanh to¸n tiỊn hµng.
1.2.3. Phương thức thanh toán tín dụng chứng
từ (Documentary credit)
a. Khái niệm:
Ph¬ng thøc tín dụng chứng từ là một sự thỏa thuận
trong đó một ngân hàng ( ngân hàng mở thư tín
dụng ) theo yêu cầu của khách hàng ( người yêu
cầu mở thư tín dụng ) sẽ trả một số tiền nhất đònh
cho người khác ( người hưởng lợi ) hoặc chấp nhận
hối phiếu do người này kí phát trong phạm vi số tiền
đó khi người này xuất trình cho ngân hàng bộ chứng
từ phù kợp với những quy đònh trong thư tín dụng.
-Trong buôn bán quốc tế, thư tín dụng chứng từ
đượ c dùng rộng rãi và ngày càng đóng vai trò quan
trọng, thể hiện qua 3 chức năng sau đây:
+ Chức năng thanh toán: trong buôn bán quốc
tế, tín dụng chứng từ được thực hiện chức năng
thanh toán không dùng tiền mặt giữa người NK và
người XK
+ Chức năng bảo đảm: tín dụng chứng từ là sự
cam kết trừu tượng, độc lập của ngân hàng mở
bảo đảm việc thanh toán cho nhà XK ngay ca trường
10
hợp nhà NK không có khả năng thanh toán hoặc
không muốn thanh toán.
Thông qua thư tín dụng chứng từ, quyền lợi của
nhà NK cũng được bảo vệ với việc ngân hàng mỡ
chỉ trả tiền cho nhà XK một khi họ đã có trong tay
các chứng từ phù hợp với các điều kiện của tín
dụng chứng từ
+ Chức năng tín dụng: khi ngân hàng mỡ tín dụng
chứng từ nhận dược đơn xin mỡ thư tín dụng của nhà
Nk mà không yêu cầu ký quỹ, điều đó có nghóa là
nhà NK chỉ phải trả tiền một khi nhận được bộ
chứng từ phù hợp với điều kiện của thư tín dụng
ngân hàng mỡ. Còn trong trường hợp ngân hàng
mỡ thư tín dụng yêu cầu nhà NK phải ký quỹ một
tỉ lệ nhất đònh của giá tri thư tín dụng thì số tiền kí
quỹ này theo nguyên tắc là được hưởng lãi suất.
b) Các bên tham gia:
- Người yêu cầu më tín dụng chứng từ ( the
applicant ) là người NK
- Ngân hàng më ( opening bank ):là ngân hàng mà
tại đó tín dụng chứng từ được më, cón được gọi là
ngân hàng phát hành ( issuing bank )
- Ngân hàng thông báo ( advising bank ): là ngân
hàng thông báo thư tín dụng đến cho người hưởng lợi,
là ngân hàng được ủy quyền của ngân hàng mỡ.
Người hưởng lợi không nhất thiết là khách hàng
của ngân hàng thông báo. Các ngân hàng này do
ngân hàng më lựa chọn.
11
- Người hưởng lợi ( benefitciary ): người XK hoặc
người được chuyển nhượng cuối cùng, là người được
hưởng số tiền tín dụng chứng từ.
- Ngân hàng được chỉ đònh ( Nominated bank ): tùy
theo từng trường hợp L/C cụ thể, ngân hàng này có
thể là:
+ Ngân hàng thanh toán ( paying bank )
+ Ngân hàng chấp nhận ( accepting bank )
+ Ngân hàng chiết khấu ( negociating bank )
Ngoài ra có thể có nhứng ngân hàng sau đây:
- Ngân hàng xác nhận (confirming bank): ngân
hàng xác nhận thường là ngân hàng lớn có uy tín
trên thương trường quốc tế. Ngân hàng này xác
nhận ( bảo đảm) len L/C và chòu trách nhiệm thanh
toán giá trò L/C trong một thời hạn xác đònh.
- Ngân hàng hoàn trả ( reimbursing bank ): là
ngân hàng thông báo hay ngân hàng đòi tiền, vì
giữa ngân hàng mỡ với ngân hàng thanh toán /
ngân hàng xác nhận không có quan hệ tài khoản
trực tiếp. Điều này thường xảy ra với đồng tiền thứ
ba.
c) Quy tr×nh thanh to¸n tÝn dơng chøng tõ
S¬ ®å 1.4: Quy tr×nh thanh to¸n tÝn dơng chøng tõ
12
Ng©n hµng
Më L/C
Ng©n hµng
Th«ng b¸o
Ngêi
NhËp khÈu
Ngêi
Xt khÈu
(2)
(4)
(6)
(8)
(5)(3)
(7)(1)
(5)
(6)
(1) Người NK làm đơn më thư tín dụng gửi đến
ngân hàng của mình yêu cầu më thư tín dụng cho
người XK hưởng.
(2) Căn cứ vào đơn xin mỡ thư tín dụng, ngân
hàng më thư tín dụng sẽ lập mét th tín dụng và thông
báo ngân hàng đại lí của minh ở nước người XK để
gửi tới người hưởng.
(3) Khi nhận được L/C này, ngân hàng thông báo
sẽ gửi cho người XK.
(4) Ngêi xt khÈu kiĨm tra kü néi dung cđa th tÝn dơng nÕu chÊp nhËn
th× tiÕn hµnh giao hµng. Ngêi xt khÈu kh«ng chÊp nhËn th× ®Ị nghÞ ngêi nhËp
khÈu th«ng qua ng©n hµng bỉ sung, sưa ®ỉi th tÝn dơng cho phï hỵp víi hỵp
®ång. Mäi néi dung sưa ®ỉi ph¶i cã sù x¸c nhËn cđa ng©n hµng më th tÝn dơng
míi cã hiƯu lùc. V¨n b¶n sưa ®ỉi trë thµnh mét bé phËn cÊu thµnh kh«ng thĨ
t¸ch rêi th tÝn dơng cò vµ hủ bá th tÝn dơng cò.
(5) Sau khi giao hàng người Xk lập bộ chứng từ
theo yêu cầu của thư tín dụng xuất trình thông qua
ngân hàng thông báo ®Ĩ chun tiỊn ®Õn ng©n hµng xin thanh to¸n.
(6) Ngân hàng mỡ thư tín dụng kiểm tra bộ
chứng từ, nếu thấy phù hợp với thư tín dụng thì tiến
hành trả tiền cho người XK. Nếu thấy không phf hợp,
ngân hàng từ chối thanh toán và gửi tră lại toàn
bộ chứng từ cho người XK.
(7) Ngân hàng mỡ thư tín dụng báo cho người NK
biết và đề nghò thanh toán.
(8) Người NK kiểm tra chứng từ, nếu thấy phù
hợp với thư tín dụng thì trả tiền hoặc chấp nhận trả
13
tiền thi ngân hàng mới giao chứng từ, nếu thấy
không phù hợp thì có quyền từ chối trả tiền.
§èi víi ngêi nhËp khÈu: ViƯc thanh to¸n ®ỵc thùc hiƯn trªn c¬ së c¸c
chøng tõ ®¹i diƯn cho hµng ho¸, nh÷ng chøng tõ ®ã chÝnh lµ b»ng chøng vỊ
qun tõ chèi thanh to¸n nÕu ngêi xt khÈu tr×nh ra nh÷ng chøng tõ kh«ng phï
hỵp víi yªu cÇu nh ®· quy ®Þnh trong th tÝn dơng.
§èi víi ngêi xt khÈu: bªn xt hoµn toµn cã thĨ tin tëng vµo sù
thanhto¸n cđa ng©n hµng më th tÝn dơng (nÕu hä cã kh¶ n¨ng xt tr×nh chøng
tõ theo yªu cÇu cđa th tÝn dơng) thay cho viƯc tr«ng chê vµo kh¶ n¨ng tµi chÝnh,
rđi ro ph¸ s¶n cđa ngêi xt khÈu. ViƯc thanh to¸n diƠn ra ngay khi ngêi xt
khÈu cã kh¶ n¨ng xt tr×nh chøng tõ, ®iỊu nµy ®¶m b¶o vèn lu ®éng cho ho¹t
®éng kinh doanh b×nh thêng cđa bªn b¸n.
§èi víi ng©n hµng: Nã chÝnh lµ mét dÞch vơ kh¸ch hµng cã gi¸ trÞ, bªn
c¹nh viƯc cung cÊp mét ph¬ng thøc an toµn nhÊt cho ho¹t ®éng th¬ng m¹i qc
tÕ cđa c¸c kh¸ch hµng, tÝn dơng chøng tõ cßn t¹o ra kh¶ n¨ng sinh l·i cho ng©n
hµng.
- Lỵi nhn thu ®ỵc trªn viƯc tµi trỵ th¬ng m¹i cho vay nhËp khÈu, tÝn
dơng trän gãi (cho nhµ xt khÈu vay tiỊn ®Ĩ s¶n xt hµng ho¸ cung øng cho
xt khÈu).
- L·i thu ®ỵc trªn chi phÝ më th tÝn dơng, phÝ th«ng b¸o tÝn dơng, phÝ sưa
ch÷a th tÝn dơng, phÝ chÊp nhËn, phÝ chiÕt khÊu.
- L·i thu ®ỵc tõ ngo¹i hèi (hèi phiÕu vµ hèi phiÕu b»ng ngo¹i tƯ), thanh
to¸n cho nhµ nhËp khÈu hay xt khÈu ë níc m×nh lµ thanh to¸n b»ng néi tƯ.
Tuy nhiªn, ngêi nhËp khÈu vµ ng©n hµng còng cã thĨ gỈp ph¶i rđi ro v× c¸c
chøng tõ ®ỵc xem xÐt cã thĨ phï hỵp víi c¸c ®iỊu kho¶n cđa tÝn dơng chøng tõ
nhng thùc chÊt hµng ho¸ l¹i kh«ng hoµn toµn khíp ®óng víi bé chøng tõ, khi ®ã
hc ngêi nhËp khÈu gỈp ph¶i rđi ro, hc ng©n hµng ph¶i chÞu rđi ro do ngêi
nhËp khÈu kh«ng thanh to¸n.
Có thể khẳng đònh rằng trong hoạt động
thanh toán quốc tế, khi các bên chưa có sự tin tưởng
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét