Xuất khẩu qua biên giới tại tỉnh Điện Biên

5
xuất khẩu của địa phơng. Quy hoạch khu kinh tế cửa khẩu Tây trang đã
đợc phê duyệt song tiến độ triển khai tổ chức thực hiện xây dựng đầu t
vào các hạng mục công trình còn chậm. Các DN và thơng nhân tham gia
hoạt động kinh doanh XNK của tỉnh mới chủ yếu buôn bán nhỏ nhất thời,
cha năng động và tạo ra đợc bạn hàng và thị trờng hợp tác lâu dài và
quan tâm đến hoạt động XNK. Tổ chức sản xuất hàng xuất khẩu của các tổ
chức, doanh nghiệp cha đợc quan tâm. Công tác thông tin xúc tiến
thơng mại, tìm kiếm thị trờng bạn hàng xuất khẩu hàng hoá của các
doanh nghiệp trong tỉnh tham gia hội chợ, triển lãm, quảng bá còn rất hạn
chế. Xuất phát từ những đặc điểm đó là một sinh viên chuyên ngành thơng
mại quốc tế em quyết định chọn đề tài: "Một số giải pháp nhằm xúc tiến
hoạt động xuất khẩu hàng hoá qua biên giới tỉnh Điện Biên của sở Thơng
mại - Du lịch Điện Biên". Qua đề tài em muốn hiểu biết nhiều hơn về tình
hình xuất nhập khẩu hàng hoá của địa phơng từ đó tích luỹ kiến thức phục
vụ cho công tác sau này, đồng thời trong phạm vi hiểu biết của mình đa ra
một số giải pháp với mục đích đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu hàng
hoá cũng nh sự phát triển kinh tế xã hội của địa phơng. Đề tài của em
đợc chia thành 3 chơng, chơng I: Cơ sở lý luận của đề tài trình bày một
số khái niệm và ý nghĩa của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá với sự phát
triển kinh tế xã hội của tỉnh Điện Biên, chơng II: thực trạng xúc tiến xuất
khẩu qua biên giới tỉnh Điện Biên, chơng III: một số giải pháp nhằm đẩy
mạnh xuất khẩu hàng hoá của tỉnh Điện Biên. Trong quá trình thực hiện đề
tài, do thời gian và trình độ hiểu biết thực tiễn còn hạn chế nên đề tài của
em chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết, em mong nhận đợc
sự chỉ bảo tận tình của cô giáo để đề tài của em hoàn thiện hơn. Em xin
chân thành cảm ơn sự hớng dẫn tận tình của cô giáo Thạc sĩ Dơng Thị
Ngân đã giúp đỡ em thực hiện thành công đề tài này.


THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

6
chơng I: cơ sở lý luận của đề tài

I. Một số vấn đề lý luận về xúc tiến hoạt động xuất khẩu:
1. Khái niệm xúc tiến:
Có nhiều định nghĩa khác nhau về xúc tiến, trong luật thơng mại hoạt
động xúc tiến đợc hiểu là hoạt động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội mua
bán hàng hoá và cung ứng dịch vụ thơng mại.
Từ định nghĩa trên đây có thể suy rộng ra xúc tiến xuất khẩu là hoạt
động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ ra
nớc ngoài.
2. Các hoạt động xúc tiến xuất khẩu:
* Nhóm vi mô:
- Thu thập thông tin về thị trờng xuất khẩu hàng hoá, đây là hoạt động đầu
tiên rất quan trọng vì chỉ khi biết đợc nhu cầu thị trờng, giá cả hàng hoá ở
thị trờng, các thông tin về doanh nghiệp trên thị trờng xuất khẩu ta mới
có thể đa ra chiến lợc mặt hàng có khả năng cạnh tranh trên thị trờng
xuất khẩu. Có thể thu thập thông tin theo 2 cách, thông qua nghiên cứu tài
liệu sách báo, internet, cách này có u điểm thu thập đợc thông tin nhanh
chóng tại chỗ, không tiêu tốn nhiều tiền song nó có nhợc điểm là thông tin
thu đợc không cập nhật, thờng là những thông tin cũ. Cách thứ hai là
thông qua nghiên cứu trực tiếp thị trờng, có thể sử dụng bảng câu hỏi để
thu thập thông tin cần thiết bằng cách này có thể thu thập thông tin mới
nhất theo ý muốn chủ quan song nó có nhợc điểm là phải đến tận hiện
trờng để thu thập, chi phí cho cách thức này lớn hơn rất nhiều so với cách
thứ nhất và tiêu tốn thời gian để xây dựng bảng hỏi hiệu quả.
- Tham gia các hội chợ quốc tế để có thể tiếp thị sản phẩm hàng hoá của
mình đến khách hàng nớc ngoài và có cơ hội ký kết các hợp đồng xuất
khẩu sang những thị trờng mới. Hoạt động này có u điểm là cơ hội giới
thiệu sản phẩm đến các đối tác và ngời tiêu dùng cao, có điều kiện để giới
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

7
thiệu trực tiếp về các đặc tính của sản phẩm, nhợc điểm của hoạt động này
là kinh phí để tham dự một hội chợ lớn, thủ tục xuất hàng tham gia hội chợ
triểm lãm quốc tế cần có thời gian, các doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ càng
nhân lực để tham gia, hơn nữa để đăng ký đợc một gian hàng trong hội
chợ quốc tế đợc tổ chức theo định kỳ không dễ dàng.
- Tổ chức các cuộc hội thảo khoa học nhằm bàn bạc tìm ra những biện pháp
hiệu quả để tăng xuất khẩu hàng hoá. Hoạt động này có u điểm là có thể
giải đáp luôn những thắc mắc của các doanh nghiệp và tạo điều kiện để các
doanh nghiệp có thể trao đổi kinh nghiệm trong kinh doanh xuất nhập khẩu,
đồng thời có thể tham khảo nhiều ý kiến từ các chuyên gia, song hoạt động
này cần có thời gian để chuẩn bị tài liệu để tổ chức hội thảo một cách hiệu
quả, mặt khác kinh phí cho hội thảo cao.
- Mở các văn phòng đại diện ở nớc ngoài để tạo đầu mối phân phối sản
phẩm, thực hiện những giao dịch thơng mại với thị trờng nớc ngoài một
cách thuận tiện hơn, đồng thời tạo đợc niềm tin, sự yên tâm trên thị trờng
xuất khẩu. Hoạt động của văn phòng đại diện có u điểm là có thể nắm bắt
nhu cầu của khác hàng một cách nhanh nhất, song hoạt động này chỉ thích
hợp với những công ty có quy mô tơng đối lớn mới có điều kiện mở văn
phòng đại diện ở nớc ngoài.
- Thơng mại điện tử: Đây là công cụ xúc tiến đợc sử dụng nhiều nhất
hiện nay với chi phi rẻ và tầm ảnh hởng rộng khắp thế giới, tuy nhiên
trong thời đại tràn ngập thông tin hiện nay để các đối tác chú ý đến mình
không phải là dễ, th điện tử bị xóa do chủ quan hay khách quan trớc khi
đợc đọc là chuyện thờng ngày vẫn hay diễn ra.
* Nhóm vĩ mô:
- Chính sách xuất nhập khẩu, việc quy định các mặt hàng xuất nhập khẩu có
hoặc không có điều kiện ảnh hởng rất nhiều đến hoạt động xuất nhập khẩu
của mỗi nớc, khi hàng hóa nào đó đợc xếp vào danh mục xuất khẩu có
điều kiện ví dụ nh hạn ngạch, kiểm dịch, thì kim ngạch xuất khẩu hàng
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

8
hóa sẽ bị hạn chế. Vì vậy chính sách xuất nhập khẩu có thể tạo ra rào cản
và cũng có thể tạo ra một công cụ kích thích rất có hiệu quả trong hoạt
động xuất nhập khẩu.
- Chính sách thuế - tài chính, nếu quy định mức thuế xuất nhập khẩu cao
hàng xuất nhập khẩu sẽ giảm, sử dụng công cụ này có thể điều chỉnh đợc
mức xuất nhập khẩu một cách nhanh chóng song để thay đổi một chính
sách thuế cần phải có thời gian xem xét một cách kỹ lỡng của các nhà
quản lý cấp cao. Chính sách hỗ trợ về tín dụng xuất khẩu cũng tạo ra một
thuận lợi lớn đơi với các doanh nghiệp xuất khẩu, khi đợc hỗ trợ vốn các
công ty có thể tạo nguồn hàng xuất khẩu ổn định hơn, đồng thời có vốn để
tổ chức chế biến hàng xuất khẩu góp phần nâng cao tỷ lệ hàng chế biến
trong cơ cấu hàng xuất khẩu từ đó đem lại nhiều ngoại tệ hơn.
- Chính sách hợp tác và đầu t, với chính sách khuyến khích sản xuất hàng
xuất khẩu, khuyến khích đầu t trong và ngoài nớc có thể thu hút đợc
nguồn vốn nhàn rỗi từ trong nớc cũng nh từ nớc ngoài thông qua các
doanh nghiệp liên doanh hoặc doanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài. Sử dụng
công cụ chính sách này có thể chủ động đa ra các u đãi đối với các nhà
đầu t song với những chính sách mới việc thực hiện là rất phức tạp.
- Chính sách tiền tệ, việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái có tác dụng nhanh
chóng đối với hoạt động xuất nhập khẩu, khi tỷ giá hối đoái ở mức cao sẽ
kích thích xuất khẩu, khi tỷ giá hối đoái thấp sẽ hạn chế xuất khẩu. Sử dụng
công cụ này có thể nhanh chóng tăng kim ngạch xuất khẩu tuy nhiên với
một nớc đang phát triển thì công cụ này cần đợc cân nhắc kỹ khi sử dụng
vì nớc đang phát triển nhập rất nhiều trang thiết bị từ thị trờng nớc ngoài
vào trong nớc.
II. Tầm quan trọng của đẩy mạnh xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên
giới đối với sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên:
1. Thúc đẩy nhịp độ tăng trởng kinh tế của tỉnh:
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

9
Dới tác động của giao lu hàng hoá qua biên giới cơ cấu kinh tế tỉnh
Điện Biên sẽ có sự chuyển đổi theo hớng phát triển các ngành dịch vụ, du
lịch, thơng mại, ngân hàng, vận tải, bu điện, kích thích các ngành kinh
tế phát triển theo hớng thị trờng, tăng nhanh các sản phẩm công nghiệp,
nông lâm nghiệp phục vụ cho sản xuất.
Sự phát triển hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới cùng với sự phân
công lao động và thơng mại nội địa sẽ tạo ra những đầu mối quan trọng về
luồng hàng hoá, tiền tệ và giao thông. Đồng thời sự phát triển của hoạt động
xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ làm hình thành các trung tâm
thơng mại quốc tế, các trung tâm xúc tiến thơng mại.
Hiện nay hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới của tỉnh Điện Biên
mới chỉ là những thơng vụ nhỏ lẻ chủ yếu do thơng nhân địa phơng thực
hiện. Khi hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới đợc đẩy mạnh
hàng hoá lu thông sẽ diễn ra với khối lợng lớn hơn và thờng xuyên hơn
từ đó sẽ làm hình thành nhiều dịch vụ hỗ trợ nh dịch vụ vận tải, kho hàng,
ngân hàng, khách sạn nhà hàng,Sự hình thành nhiều ngành nghề mới sẽ
tác động tới nhịp độ tăng trởng kinh tế của tỉnh theo hớng ngày càng phát
triển vững chắc.
2. Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế:
Giao lu hàng hoá qua biên giới tác động đến nhiều mặt đời sống xã hội
của tỉnh Điện Biên, tạo điều kiện để tỉnh đạt đợc các mục tiêu kinh tế xã
hội. Cơ cấu kinh tế của tỉnh hiện nay nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn,
với sự phát triển của hoạt đông xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ
thúc đẩy cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch theo hớng nâng cao tỷ trọng
ngành dịch vụ. Việc tăng cờng hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tạo điều kiện
thuận lợi cho việc tiêu thụ những hàng hoá mà tỉnh đang khó khăn trong
việc tìm đầu ra cho sản phẩm, bên cạnh đó cũng có thể nhập về những hàng
hoá phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng mà bên Điện Biên khan hiếm ví dụ
nh nguyên liệu cho chế biến gỗ xuất khẩu ta có thể nhập từ các tỉnh bắc
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

10
Lào. Cùng với sự phát triển của xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới hệ
thống các chợ biên giới dọc theo đờng biên sẽ thu hút nhiều lao động tham
gia buôn bán từ đó nâng cao tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của
tỉnh.
3. Thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển:
3.1. Thúc đẩy sự phát triển của ngành sản xuất nông lâm nghiệp:
Điện Biên có đờng biên giới với Trung Quốc mà đây là một nớc lớn
với những thành tựu đáng nể trong lĩnh vực nông nghiệp nh việc tạo ra
giống lúa lai có năng xuất cao, có nhiều kinh nghiệm trong khôi phục rừng.
Những thành tựu đó của nền nông nghiệp Trung Quốc là một cơ hội tốt để
Điện Biên phát triển ngành nông nghiệp, hiện nay có nhiều giống nông
nghiệp của họ đã đợc áp dụng tại Điện Biên nh giống lúa lai, các loại
giống rau,Nhiều loại vật t phục vụ cho nông nghiệp nh máy bơm, thức
ăn gia súc, gia cầm, thuốc thú y và nhiều loại vật t khác. Vì vậy tỉnh cần
phải có chiến lợc hợp tác lâu dài với Trung Quốc trong lĩnh vực này.
3.2. Thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp và xây dựng:
Trung Quốc có thế mạnh về các loại máy móc vì thế đây là điều kiện
thuận lợi cho sự phát triển công nghiệp của tỉnh đặc biệt là trong lĩnh vực
khai khoáng, công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu và chế biến thức ăn
gia súc. Tuy chất lợng máy móc thiết bị của Trung Quốc hiện nay còn có
nhiều d luận không tốt xong nếu nhận xét một cách khách quan và tính
toán đến hiệu quả kinh tế khi sử dụng thì tính khả thi khi nhập máy móc
thiết bị từ nớc này vào Điện Biên là rất lớn vì điều kiện kinh tế xã hội của
tỉnh còn nhiều khó khăn.
3.3. Thúc đẩy sự phát triển cơ sở hạ tầng vùng biên giới:
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới phát triển sẽ kéo theo
sự phát triển của nhiều ngành đặc biệt là xây dựng cơ bản và giao thông vận
tải. Hàng hoá chu chuyển nhiều thì hệ thống đờng giao thông sẽ đợc đầu
t mở rộng, hệ thống chợ biên giới sẽ đợc đầu t xây mời hoặc nâng cấp
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

11
và kéo theo đó là sự hình thành các kho hàng ở các cửa khẩu, khu kinh tế
cửa khẩu từ đó cũng sẽ đợc đầu t với cơ sở vật chất khang trang hơn.
3.4. Thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển:
Khi xuất khẩu hàng hoá đợc đẩy mạnh các thủ tục xuất nhập khẩu xuất
nhập cảnh có nhu cầu phải đơn giản hoá khi đó việc đi lại qua đờng biên
giới sẽ dễ dàng hơn từ đó tạo ra sức hút với khách du lịch từ nớc bạn sang
thăm quan và nghỉ mát.
4. Cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân các dân tộc trong tỉnh:
Phát triển các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới tạo ra
nhiều ngành nghề mới góp phần giải quyết việc làm, tạo ra thu nhập nhiều
hơn cho nhân dân. Một mặt nhân dân có thể tiêu thụ đợc hàng hoá mà
mình sản xuất ra mặt khác có thể tiêu dùng những hàng hoá đợc sản xuất
từ nớc bạn với lợi ích kinh tế cao hơn so với tiêu dùng hàng hoá từ trong
nớc sản xuất ở một số mặt hàng. Cùng với sự phát triển của cơ sở hạ tầng
vùng biên giới nh giao thông vận tải, thông tin liên lạc tạo ra điều kiện cho
nhân dân các vùng giao lu hàng hoá một cách thuận tiện hơn, sóng phát
thanh truyền hình vơn tới những vùng biên tạo cho nhân dân đời sống tinh
thần tốt hơn.
5. Tăng cờng hợp tác với các nớc:
Sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu thông qua các cửa khẩu biên
giới có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự giao lu kinh tế văn hoá giữa
tỉnh Điện Biên với các tỉnh bắc Lào và Trung Quốc. Các văn bản hợp tác và
các văn phòng đại diện của mỗi bên nằm ở nớc bạn cũng nh sự qua lại
buôn bán của nhân dân dọc theo vùng biên giới của mỗi nớc tạo ra sự giao
lu học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau của các bên.




THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

12

Chơng II: Thực trạng xúc tiến xuất khẩu qua biên giới tỉnh Điện Biên

I. Khái quát về sở thơng mại - du lịch Điện Biên:
1. Quá trình hình thành và phát triển
Sở thơng mại- du lịch Điện Biên trớc đây là sở thơng mại- du lịch
Lai Châu đợc chính thức thành lập từ năm 1963 khi tỉnh Lai Châu đợc
tách ra từ khu tự trị Tây bắc và tái thành lập tỉnh Lai Châu. Trải qua 41 năm
hình thành và phát triển đến đầu năm 2004 do yêu cầu quản lý tỉnh Lai
Châu đợc tách ra thành hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, từ đây sở thơng
mại và du lịch Điện Biên cũng chính thức đợc thành lập với 66 cán bộ
công chức viên chức, cơ cấu bộ máy tổ chức của sở thơng mại - du lịch
Điện Biên bao gồm một giám đốc, một phó giám đốc, một chi cục, một
trung tâm xúc tiến, 5 phòng chức năng và các doanh nghiệp trực thuộc, cơ
cấu bộ máy của sở đợc thể hiện rõ hơn qua sơ đồ 1.














Ban giám đốc Sở
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

13























Sơ đồ 1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của sở thơng mại- du lịch Điện Biên




2. Các lĩnh vực hoạt động của sở thơng mại-du lịch Điện Biên:
Chi cục quản
lý thị trờng
Các phòng
chức năng
Trung tâm
xúc tiến
thơng mại
Các doanh
nghiệp thuộc
sở
Đội quản lý thị trờng số 1

Đội quản lý thị trờng số 2

Đội quản lý
thị trờng số 3

Đội quản lý thị trờng số 4

Đội quản lý thị trờng lu
ddddddđộng

Phòng tài chính hành chính

Phòng kế hoạch tổng hợp

Phòng chính sách thơng mại

Phòng du lịch

Thanh tra sở

Công ty
thơng
nghiệp
Tủa
Chùa
Công ty
thơng
nghiệp
Mờng
Lay
Công ty
thơng
nghiệp
Tuần
Giáo
Công ty
thơng
nghiệp
Điện
Biên
Công ty
du lịch
tổng
hợp tỉnh
Công ty
thơng
nghiệp
tổng
hợp tỉnh
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

14
- Sở thơng mại và du lịch Điện Biên có chức năng tham mu và giúp
UBND tỉnh Điện Biên quản lý nhà nớc về thơng mại và dịch vụ thơng
mại trên địa bàn tỉnh bao gồm các lĩnh vực lu thông hàng hóa trong nớc
và xuất khẩu, nhập khẩu; xúc tiến thơng mại; cạnh tranh, chống độc
quyền, chống bán phá giá; bảo vệ quyền lợi ngời tiêu dùng; quản lý thị
trờng; hội nhập kinh tế - thơng mại quốc tế; quản lý nhà nớc về các hoạt
động thơng mại trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện các quy định của Tổng cục du lịch và các bộ, ngành có liên
quan về quản lý nhà nớc các hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh.
- Trình UBND tỉnh ban hành các quyết định, chỉ thị về các lĩnh vực quản lý
nhà nớc của Sở theo quy định của pháp luật.
- Trình UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch phát triển, kế hoạc năm năm và
hàng năm, các chơng trình, dự án về các lĩnh vực quan trọng thuộc phạm
vi quản lý nhà nớc của Sở phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội
của địa phơng.
- Tổ chức chỉ đạo, kiểm tra đánh giá và tổng hợp tình hình thực hiện các
văn bản quy định của pháp luật, quy hoạch, kế hoạch, chơng trình, dự án
về thơng mại đã đợc phê duyệt; thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo
dục pháp luật về các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nớc về thơng
mại của Sở.
- Thực hiện việc đăng ký thành lập văn phòng đại diện, chi nhánh ở nớc
ngoài cho thơng nhân họat động có trụ sở chính trên địa bàn tỉnh, thực
hiện đăng ký hoạt động theo đăng ký của văn phòng đại diện, chi nhánh của
thơng nhân nớc ngoài trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.
- Quản lý lu thông hàng hóa trong nớc:
+ Tổ chức, hớng dẫn, kiểm tra thực hiện các cơ chế, chính sách lu thông
hàng hóa và dịch vụ thơng mại bao gồm: chính sách mặt hàng, chính sách
thơng nhân, chính sách thơng mại đối với miền núi, dân tộc ; kiểm tra
theo dõi diễn biến thị trờng, cung cấp thông tin và đề xuất giải pháp điều
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

Xem chi tiết: Xuất khẩu qua biên giới tại tỉnh Điện Biên