Giải pháp tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ trong cơ cấu thu nhập của ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam

-4-


TRANG
1.3. Thu nhập hoạt động của Ngân hàng thương mại 18
1.3.1. Cơ cấu thu nhập của các NHTM 19
1.3.1.1. Thu nhập từ hoạt động kinh doanh 19
1.3.1.2. Chi phí hoạt động 21
1.3.1.3. Các khoản thu chi khác 22
1.3.2. Xác định lợi nhuận 22
Kết luận chương 1 23
Chương 2. THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ
CƠ CẤU THU NHẬP CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
Mở đầu chương 2 24
2.1. Giới thiệu chung về
BIDV 24
2.1.1 Lịch sử phát triển 24
2.1.2. Mô hình hoạt động 26
2.1.2.1. Khối kinh doanh 26
2.1.2.2. Khối sự nghiệp 27
2.1.3. Định hướng cổ phần hóa và phát triển theo mô hình tài chính
ngân hàng hiện đại 27
2.2. Tình hình hoạt động của BIDV trong những năm gần đây 29
2.2.1. Mức vốn 29
2.2.2. Hoạt động huy động vốn 31
2.2.3. Hoạt động tín dụng 34
2.2.4. Hoạt động đầu tư 38
2.2.5. Hoạt động dịch vụ 38
2.2.5.1. Đánh giá hoạt động 38
2.2.5.2. Thành t
ựu và hạn chế 43
2.3. Cơ cấu thu nhập của BIDV 46
2.3.1. Tình hình kết quả kinh doanh của BIDV 46
2.3.2. Cơ cấu thu nhập của BIDV 47

-5-


TRANG
2.3.3. Sự cần thiết phải thay đổi cơ cấu thu nhập theo hướng tăng
tỷ trọng thu từ hoạt động tín dụng 50
Kết luận chương 2 52
Chương 3. GIẢI PHÁP TĂNG TỶ TRỌNG THU TỪ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ
TRONG CƠ CẤU THU NHẬP CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
Mở đầu chương 3 53
3.1. Căn cứ đề xuất những gi
ải pháp 53
3.1.1 Môi trường hoạt động của BIDV 53
3.1.2. Khả năng cạnh tranh của BIDV 54
3.1.2.1. Thế mạnh 54
3.1.2.2. Điểm yếu 56
3.1.2.3. Cơ hội 58
3.1.2.4. Thách thức 59
3.1.3. Chiến lược kinh doanh của BIDV trong quá trình hội nhập 62
3.1.3.1. Xác định mục tiêu 62
3.1.3.2. Hoạch định chiến lược 62
3.2. Giải pháp tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ trong cơ cấu thu nhập
của BIDV 64
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện và phát triển sả
n phẩm - dịch vụ ngân hàng 64
3.2.1.1. Nhóm sản phẩm - dịch vụ huy động vốn 65
3.2.1.2. Nhóm sản phẩm - dịch vụ tín dụng 66
3.2.1.3. Nhóm sản phẩm - dịch vụ thanh toán 67
3.2.1.4. Nhóm sản phẩm - dịch vụ khác 67
3.2.2. Giải pháp phụ trợ 68
3.2.2.1. Về mô hình tổ chức 68
3.2.2.2. Về nguồn nhân lực 70
3.2.2.3. Về công nghệ thông tin 71
3.2.2.4. Về marketing 72

-6-


TRANG
3.2.2.5. Về chiến lược phân phối sản phẩm - dịch vụ 75
3.2.3. Giải pháp phối hợp 77
3.2.4. Một số giải pháp khác 78
3.2.4.1. Về điều hành của Chính phủ 78
3.2.4.2. Về quản lý của Ngân hàng Nhà nước 79
3.2.4.3. Về tham vấn của Hiệp hội Ngân hàng 80
Kết luận chương 3 81
PHẦN KẾT LUẬN 82

TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


-7-





DANH MỤC VIẾT TẮT


BIDV : Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
DN : Doanh nghiệp
NHNN : Ngân hàng Nhà nước
NHTM : Ngân hàng thương mại
TCKT : Tổ chức kinh tế
TCTD : Tổ chức tín dụng
TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh
XDCB : Xây dựng cơ bản
WTO : Tổ chức thương mại thế giới

-8-


DANH MỤC BẢNG BIỂU – ĐỒ THỊ


TRANG
PHẦN BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 : Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2007 của BIDV 18
Bảng 2.1 : Nguồn vốn chủ sở hữu của BIDV 30
Bảng 2.2 : Vốn tự có của BIDV 30
Bảng 2.3 : Các chỉ số tín dụng và danh mục cho vay của BIDV 36
Bảng 2.4 : Phân loại dư nợ của BIDV trong năm 2006 - 2007 37
Bảng 2.5 : Thu nhập từ hoạt động dịch vụ của BIDV 39
Bảng 2.6 : Kết quả kinh doanh của BIDV 48


PHẦN HÌNH - ĐỒ THỊ
Hình 1 : Tóm tắt và mô tả nội dung và phương pháp nghiên cứu 6
Hình 2.1 : Biểu đồ tăng trưởng nguồn vốn chủ sở hữu của BIDV 31
Hình 2.2 : Thị phần huy động vốn của BIDV đến 30/06/2008 32
Hình 2.3 : Cơ cấu huy động vốn của BIDV năm 2006 và 2007 32
Hình 2.4 : Biểu đồ tăng trưởng huy động vốn của BIDV 34
Hình 2.5 : Biểu đồ tăng trưởng tín dụng của BIDV 35
Hình 2.6 : Thị phần tín dụng củ
a BIDV đến 30/06/2008 35
Hình 2.7 : Biểu đồ tăng trưởng thu nhập từ hoạt động dịch vụ của BIDV 40
Hình 2.8 : Biểu đồ tăng trưởng doanh số kinh doanh ngoại tệ của BIDV 41
Hình 2.9 : Biểu đồ về thu phí dịch vụ theo từng loại hình sản phẩm 43
Hình 2.10 : Biểu đồ kết quả kinh doanh của BIDV 46
Hình 2.11 : Biểu đồ về ROA và ROE 47


-9-



LỜI MỞ ĐẦU
1. LÝ DO NGHIÊN CỨU
Trước xu thế hội nhập quốc tế mà điển hình là sự kiện Việt Nam chính thức
bước vào sân chơi chung và rộng lớn của thế giới khi gia nhập vào Tổ chức
Thương mại thế giới (WTO), đòi hỏi nền kinh tế Việt Nam nói chung và đối với
ngành ngân hàng nói riêng phải nhận thức rõ những cơ hội có được để tận dụng và
những thách thức phải đố
i đầu để tìm cách vượt qua. Một trong những thách thức
của sự hội nhập là cạnh tranh thị trường sẽ ngày càng diễn ra gay gắt hơn,
nhiều cam kết mở cửa của đất nước hết sức thuận lợi cho các định chế nước ngoài,
vì vậy các Ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước phải đối đầu với nhiều
“đối thủ” có nhiều tiềm lực và kinh nghiệm hơn, đặc bi
ệt là các Ngân hàng
nước ngoài đã và đang xâm nhập vào thị trường Việt Nam, một thị trường
đầy tiềm năng nhưng chưa được khai thác một cách triệt để. Đây chính là chạy đua
về vốn, cơ sở hạ tầng, công nghệ, nhân lực, sản phẩm – dịch vụ, v.v… Trước sự
cạnh tranh đầy khốc liệt này đòi hỏi các NHTM trong nước phải chủ động, sáng tạo
trên cơ
sở phân tích, dự báo tình hình để từ đó đề ra những giải pháp hiệu quả
nhằm củng cố khả năng cạnh tranh, phòng ngừa các rủi ro có thể xãy ra, đồng thời
có thể phản ứng kịp thời trước những biến động của thị trường.
Một trong những hạn chế điển hình của các NHTM trong nước trong thời kỳ
hội nhập hiện nay có thể nói đến
đó là tình trạng “độc canh tín dụng”, hơn 70%
đó là con số về tỷ trọng của lãi vay trong tổng thu nhập của một số NHTM
trong nước, trong khi con số này chỉ khoảng 15% – 20% đối với các Ngân hàng
nước ngoài. Điều này chứng tỏ các NHTM trong nước đã quá tập trung vào
công tác tín dụng hơn các công tác khác, đặc biệt là công tác đa dạng hóa và
nâng cao chất lượng của các loại hình sản phẩm – dịch vụ của ngân hàng.

-10-


Thời gian qua, một số NHTM quốc doanh như Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Việt Nam, Ngân hàng Công thương Việt Nam, v.v… cùng các NHTM
cổ phần như Ngân hàng Ngoại thương, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín,
Ngân hàng TMCP Đông Á, Ngân hàng TMCP Á Châu và một số NHTM khác
đã nhìn thấy được vấn đề cấp thiết này và đã từng bước chuyển hướng sang
tập trung nghiên cứu, đầu tư và phát triển các loại hình sản phẩm – dịch vụ hiện đại
tuy nhiên hiệu quả đạ
t được lại chưa cao vì nhiều lý do khách quan lẫn chủ quan.
Vì vậy trong tương lai chúng ta cần có những giải pháp hữu hiệu hơn nữa
để thúc đẩy phát triển hơn nữa các loại hình sản phẩm – dịch vụ ngân hàng,
tạo nền tảng để từng bước thay đổi cơ cấu thu nhập nghiêng chủ yếu về phần thu
dịch vụ phí nhằm hướng các NHTM trong nước từng bước trở thành những
ngân hàng hi
ện đại đúng nghĩa, từ đó tạo dựng cơ sở để phục vụ khách hàng
ngày một tốt hơn, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của mình trước
các ngân hàng nước ngoài. Đó là lý do vì sao đề tài một số giải pháp thay đổi cơ cấu
thu nhập theo hướng tăng thu từ hoạt động dịch vụ của các NHTM trong nước
được đặt ra. Mặt khác, miếng bánh ngon ngày càng bị chia nhỏ và sẽ không có
phần cho những ai không biết tự hoàn thiện bản thân để phù hợp với xu thế
phát triển chung, và một khi sự thay đổi của nền kinh tế được tính theo từng giây
thì khoảng thời gian để cho các ngân hàng nhìn lại và tìm cho mình một hướng đi
đúng cũng sẽ ngày càng vơi đi, do vậy việc đề ra những giải pháp như vừa nêu
càng trở nên cấp thiết hơn.
2. XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Ngân hàng Đầu tư
và Phát triển Việt Nam (BIDV) là một trong những
NHTM quốc doanh có bề dày lịch sử hình thành và phát triển lâu đời. Chính vì
lợi thế này đã mang lại cho BIDV nói riêng và nhóm NHTM quốc doanh nói chung
một thị phần rộng lớn với một mạng lưới hoạt động phát triển dày đặc. Tuy nhiên
cũng giống như các NHTM khác của Việt Nam, BIDV vẫn đi theo lối mòn là
đã quá tập trung vào phát triển công tác tín dụng và đầu tư, làm cho tỷ trọng

-11-


thu từ hoạt động này chiếm tỷ trọng đa phần trong tổng thu nhập của BIDV
trong khi tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ, là hoạt động chủ lực của một Ngân hàng
hiện đại, lại chiếm một tỷ trọng rất khiêm tốn.
Đứng trước tình hình này, vấn đề nghiên cứu của đề tài này là “Tìm ra
giải pháp tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch v
ụ trong cơ cấu thu nhập của
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam nhằm xây dựng một hướng đi mới cho
ngân hàng này và cả hệ thống NHTM nói chung của Việt Nam trong quá trình
hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới”. Đây cũng là mong muốn của người
thực hiện nhằm góp phần củng cố năng lực cạnh tranh và khả năng chịu đựng
cạnh tranh của các NHTM Việ
t Nam trước sức ép của quá trình hội nhập quốc tế,
và đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi BIDV đang định hướng cổ phần hóa
tiến lên trở thành một Tập đoàn Tài chính – Ngân hàng lớn của Việt Nam trong
tương lai.
3. CÂU HỎI VÀ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Để giải quyết các vấn đề nghiên cứu như phát biểu trên đây, đề tài này sẽ
lần lượt trả lời các câu hỏi nghiên cứu quan trọng sau đ
ây:
- Nền tảng lý luận về hoạt động kinh doanh với mà trọng tâm là hoạt động
dịch vụ của NHTM, vai trò và tầm quan trọng của hoạt động dịch vụ trong
nhiều lãnh vực. Đồng thời nghiên cứu cơ cấu thu nhập của NHTM
thông qua việc phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Câu hỏi
này sẽ được trình bày trong Chương 1.
- Thực trạng hoạt động và nhu nhập hoạt động mà
đặc biệt là hoạt động
dịch vụ hiện nay của BIDV như thế nào? Thực trạng này gây ra những
hạn chế ra sao bên cạnh những thành tựu đạt được trong quá trình hội nhập
của BIDV? Và vì sao phải thay đổi cơ cấu thu nhập theo hướng tăng
thu từ hoạt động dịch vụ. Câu hỏi này sẽ được xem xét trong Chương 2.

-12-


- Những giải pháp và kiến nghị nào là cần thiết nhằm góp phần thay đổi
cục diện cơ cấu thu nhập của hệ thống BIDV nói riêng và các NHTM
Việt Nam nói chung theo mô hình của một Ngân hàng hiện đại. Vấn đề này
sẽ được xây dựng chi tiết trong Chương 3.
Trong quá trình đi tìm lời giải đáp cho những câu hỏi nghiên cứu vừa nêu
để giải quyết các vấn đề nghiên cứu đặt ra, đề tài này nhằm vào các mục tiêu
nghiên cứu cụ thể sau đây:
Hệ thống hóa về lý luận cơ bản của các hoạt động kinh doanh và cơ cấu
thu nhập của các NHTM.
Phân tích những thách thức và cơ hội của NHTM Việt Nam trong thời kỳ
hội nhập. Đánh giá thực trạng hoạt động của hệ thống BIDV và một số
NHTM trong nước khác.
Đề ra giải pháp giúp BIDV nói riêng và các NHTM trong nước khác
nói chung xây dựng chính sách phát triển dị
ch vụ hiệu quả, đồng thời
định hướng cơ cấu thu nhập phù hợp, góp phần tránh những thiệt hại và
nâng cao năng lực cạnh tranh.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Tiếp cận BIDV, qua đó đánh giá tình hình hoạt động chung, tình hình
triển khai các sản phẩm - dịch vụ, cơ cấu thu nhập, thực trạng và định hướng
phát triển của Ngân hàng. Đồng thời rút ra những thế mạnh, điểm yế
u cùng cơ hội
và thách thức của BIDV trong thời kỳ hội nhập.
- Dùng phương pháp hệ thống, thống kê, so sánh và phân tích các số liệu
trên báo cáo.
- Kết hợp lý luận đã học, thực tế và các luật định trong nước để đưa ra
giải pháp cần thiết góp phần phát triển sản phẩm – dịch vụ và thay đổi cơ cấu
thu nhập theo hướng gia tăng tỷ trọng của nguồn thu dịch vụ phí trong t
ổng
thu nhập của hệ thống BIDV.

-13-


- Đề tài còn sử dụng nguồn số liệu trong báo cáo của Ngân hàng Nhà nước
(NHNN) Việt Nam, các giáo trình về kinh tế, các tài liệu của các cơ quan thông tin
chính thức của Nhà nước và một số tài liệu của nước ngoài, v.v…
5. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Đề tài này tập trung nghiên cứu các nội dung chủ yếu sau đây được bố cục
thành 3 chương. Chương 1 trình bày cơ sở lý luận về hoạt động kinh doanh,
hoạt động dịch vụ và thu nhập hoạ
t động của một NHTM. Chương 2 phân tích
tình hình hoạt động kinh doanh, cơ cấu thu nhập và tình hình phát triển dịch vụ của
BIDV trong thời gian qua, đồng thời đề ra những giải pháp phát triển dịch vụ và
thay đổi cơ cấu thu nhập theo hướng tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ của
hệ thống BIDV nói riêng và các NHTM trong nước nói chung tại Chương 3.
6. Ý NGHĨA VÀ ỨNG DỤNG CỦA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Việc nghiên cứu thành công đề tài này có ý nghĩa rất quan trọng cả về lý luận
cũng như thực tiễn. Về lý luận, đề tài này giúp phân tích một số hoạt động của
một NHTM, đặc biệt là công tác phát triển dịch vụ, đây là công tác trọng tâm cần
chú trọng trong quá trình xây dựng một ngân hàng hiện đại, đồng thời hệ thống hóa
các thành phần trong cơ cấu thu nhập của ngân hàng. Qua đó, làm sáng tỏ sự
cầ
n thiết phải áp dụng các giải pháp thay đổi cơ cấu thu nhập theo hướng phù hợp
nhằm nâng cao tính cạnh tranh cho các NHTM Việt Nam.
Về thực tiễn, đề tài này giúp BIDV và các NHTM trong nước khác rút ra
những kinh nghiệm từ những sai lầm trong quá khứ và chuẩn bị đương đầu
với những thách thức trong quá trình tự do hóa dịch vụ tài chính ngân hàng,
việc xây dựng một chiến lược kinh doanh nói chung và một cơ cấu thu nhập
thích hợp nói riêng mang tính dài hạn là điều h
ết sức cần thiết trong hoạt động của
một ngân hàng nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh, tiếp tục tồn tại và phát triển
trong xu thế hội nhập ngày càng gay gắt. Đồng thời, người thực hiện cũng hy vọng

Xem chi tiết: Giải pháp tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ trong cơ cấu thu nhập của ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam